Beeldvorming door een religiewetenschapper – AWAZ-familiesymposium 2013

door gauwain Geplaatst op april 22, 2013

Vrijdag 18 april 2013 mocht ik spreken op het familiesymposium van AWAZ over beeldvorming en religie. Ik sprak over mijn bedrijf, Gauwain, en hoe ik onderneem in beeldvorming rond religie. Maar met een zaal vol familie van aanstormende religiewetenschappers en theologen kon ik het natuurlijk niet laten ook iets te zeggen over de arbeidsmarkt.

Door: Gauwain van Kooten Niekerk

[Gauwain kijkt de zaal rond. Er zijn veel mensen op het symposium afgekomen.]

Religiewetenschapper“Wauw. U bent met veel! Ik wil u iets vertellen over beeldvorming en mijn werk in beeldvorming via de sociale media.

Maar eerst dit: Gisteren was in het nieuws dat Nederland in maart 643.000 werklozen telde en er afgelopen maand zo’n 1000 per dag bijkwamen. Dat zijn sombere, vervelende berichten. Rutte’s hoop dat we ‘stoppen met somberen en beginnen met uitgeven’ kan niet te veel van dit soort berichten verduren.

Ook voor ons is dit nieuws relevant, omdat de lastige situatie op de arbeidsmarkt ons, religiewetenschappers, ook treft.

En u ook. Want wat ons bindt vandaag: we zijn familie van iemand die van religie zijn vak wil maken, we willen van religie ons vak maken of hebben dat gedaan.

Als u bij de eerste groep hoort, zult u zich op een bepaald moment hebben afgevraagd: “Religiewetenschappen/Theologie wat kún je daar mee?!”

Als voor u het het glas half leeg is, zag u uw familielid zich al opwerken binnen de gelederen van de McDonalds of de Albert Hein, want zo’n opleiding is leuk maar die leidt niet op voor een baan.

Erik de Vries (die wegens beeldvorming en sollicitatie onder pseunoniem schreef) riep zelfs op reliwerk.nl op om vooral te stoppen met het opleiden van religiewetenschappers. “Er zijn er te veel! Er is nooit werk voor iedereen!”

Tijdens mijn studie hoorde ik in een voorlichtingsbijeenkomst dat er, behoudens onderwijs en geestelijke verzorging, eigenlijk nooit een vacature voor religiewetenschapper in de krant staat. Dat klopt, maar zoals gezegd staat die dus wél op reliwerk.nl.

Als het goed is, komt er binnenkort in de Notorious, het studentenblad van de studenten religiewetenschappen van de UvA, een stukje van mijn hand. Dat open ik met de volgende passage:

“In tijden van economische malaise, van gebrek aan kansen op de arbeidsmarkt, kun je een paar dingen doen. Natuurlijk kun je een mooie CV maken met bovenaan als beroep “Religiewetenschapper” en reageren op elke vacature die je ziet. Maar hoeveel vacatures voor religiewetenschapper hebben jullie de afgelopen tijd op reliwerk.nl zien langskomen? Je kunt ook met die CV solliciteren op functies die niet per se voor religiewetenschappers zijn gemaakt. Dan is de concurrentie moordend. Je kunt ook wachten tot de baby-boomers van de markt zijn en hopen dat in tijden van malaise hun posities niet zijn wegbezuinigd. Maar ik meen dat er in een periode als deze een schifting ontstaat tussen mensen die passief zitten te wachten op hun droombaan, en mensen die actief en bovenal creatief aan de gang gaan om hun droombaan uit te houwen in de weerbarstige realiteit. Ik voeg me bij de laatste groep.”

Is dat makkelijk? Verre van. Hoe graag ik ook zou willen, van mij hoort u vandaag geen sprookjes of droompraatjes. Vandaag de dag is het hard werken om werk te vinden. Zeker in onze sector.

We zullen allemaal veel tegenslagen te verduren krijgen. Maar ik heb geleerd dat je werk of je roeping jou vindt, en niet andersom.

Daar vertrouw ik graag op en ik werk graag aan een zo groot mogelijk doelwit voor de pijlen van Vrouwe Fortuna.

Religiewetenschapper en ondernemer in beeldvorming

En zo was ik opeens ‘ondernemer in beeldvorming’. Ik wil kort aanstippen hoe ik dat ben geworden en wat dat nu eigenlijk is. Dan wil ik, als de tijd het toelaat, nog afsluiten met wat overwegingen om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten.

Tijdens mijn masterjaar heb ik leren werken. Ik deed samen met Lotte Fidder en Brenda Mathijssen het licht uit bij de mastervariant Religie en Cultuur.

En ik hoor u denken: “Wat kún…”

Ja, dat was wel een beetje het probleem van die mastervariant. Heel veel studenten trok die niet, terwijl het inhoudelijk in mijn ogen de meest interessante master was die onze opleiding in die tijd bood. De andere opties Religie en Beleid en Geestelijke Verzorging zijn qua arbeidskansen wel een stuk meer solide. Geestelijk verzorgers zijn, zoals gezegd, wel nodig en beleidsmakers met een stevige kennis over verschillende religieuze tradities kunnen ook wel een plekje uithouwen op de arbeidsmarkt.

Ach, ik was toen ook al een goede optimist. “Werk? Ik studeer hier toch om te leren!”

Werk komt wel:

Alan Watts verkondigt een geweldige boodschap: Volg je hart, dan komt het brood vanzelf op de plank. Een leuk detail: Watts was religiewetenschapper.

Ik besef dat ik veel mazzel heb gehad met mijn stageplek bij Nieuwwij.nl. Nieuwwij.nl is een website die probeert nieuwe vormen van verbinding te zoeken en zo een nieuw en dynamisch wij-gevoel te creëren dat verschillen verbindt in plaats van één grijs wij-gevoel waar altijd mensen buiten vallen. Nieuwwij.nl probeert de volgende vraag te beantwoorden:

“Hoe ziet een samenleving eruit waarin alle Nederlanders zich thuis kunnen voelen, ongeacht hun verschil in afkomst en levensovertuiging?”

Tijdens mijn stage heb ik heel veel mooie mensen leren kennen, heb ik geleerd om evenementen te verslaan en geleerd om te schrijven. Maar een van de belangrijkste momenten was mijn grote mond tijdens een redactievergadering.

Nieuwwij.nl deed wel iets op de sociale media, maar er was geen plan. Daar maakte ik een opmerking over, en voor ik ‘ik-en-mijn-grote-mond’ kon zeggen, managede ik de sociale media. Twitter, Facebook, Google+.

Ik mocht de sociale media voor ze op poten zetten, en volgens de laatste gegevens komt meer dan de helft van de bezoekers op de website via die sociale media. Ben ik zo goed in mijn vak? Dat zou ik niet willen zeggen. Veel meer hebben de sociale media de wereld veranderd. In het volgend filmpje ziet u hoe, volgens Eric Qualman de sociale media de VS beïnvloeden.

Aan elke stage komt een eind. Maar in deze stage had ik ervaren hoe groot de behoefte in de religieuze wereld is aan een gedegen beleid voor sociale media. Nieuwwij.nl is een geweldig voorbeeld, maar het had net zo goed kunnen gaan over elke andere religieuze instantie.

Waarom gebruik ik mijn kennis over sociale media niet om die religieuze instanties te helpen met hun sociale media, dacht ik. Na mijn studie moet ik mij immers creatief opstellen op de arbeidsmarkt.

Ik ben dus begonnen met het opzetten van een bedrijf, Gauwain, dat, u raadt het al, religeuze instanties helpt bij het neerzetten van een beleid voor de sociale media. Nieuwwij.nl was direct geïnteresseerd en we werken nu structureel en zeer prettig samen.
Ik ben dus ondernemer in beeldvorming. En als je werken koppelt aan beeldvorming kom je al gauw uit bij een beeld van beeldhouwen.

Mijn lijfspreuk is: “Semper aedificans”. Het betekent, vrij vertaald: “Blijven bouwen”. Ik wil altijd aan het bouwen zijn. Aan mijzelf, mijn omgeving en de wereld. Ik wil werken aan mijn eigen zwakke punten en mijn valkuilen. Ik wil mensen in mijn omgeving prikkelen, uitdagen, verbinden en ondersteunen. En ik wil de wereld een nog mooiere plek maken dan die al is. Daarvoor werk ik graag hard om mijn plekje uit te houwen in de weerbarstige materie van de werklijkheid.

Mensen die iets met filosofie hebben, horen daar meteen iets van Plato in terug. Ja, die mooie wereld is een mooi Idee waar ik naar wil reiken en streven, maar waarvan ik weet dat het niet haalbaar is.

En toch wil ik er aan werken. Een van de manieren die ik daarvoor gebruik is het inzetten van sociale media voor religieuze beeldvorming. Ik help instanties met nadenken over wat ze met communicatie willen bereiken, welke media daarvoor geschikt zijn en hoe ze die media kunnen inzetten om hun gewenste resultaat te bereiken.

In het filmpje over sociale media dat we net hebben gezien wordt denk ik uniek duidelijk wat de impact van sociale media is. Sociale media spelen een belangrijke rol in beeldvorming. Een rol waar je niet omheen kunt omdat elke keuze een statement is. Ook door er niet aan mee te doen, zeg je iets. Een voorbeeld: relaties. Zeg je op Facebook “In een relatie met…”? Wanneer? Maar belangrijker nog: Wat betekent het als je dat niet zegt? Heb je plannen waardoor de wereld niet mag weten dat je een relatie hebt? Neem je de relatie niet serieus? Gaat het niemand wat aan? Waarom niet?

En dan is er nog de optie “It’s complicated.”…

Als iemand zijn relatiestatus verandert, wordt dat een update die meteen in je hele netwerk te zien is. Is dat soms een reden om het maar niet te noemen?

Je kunt er niet omheen

Elke uiting op de sociale media maar ook elk gebrek aan uiting op de sociale media heeft invloed op hoe anderen je zien. De sociale media zijn een enorme etalage van wie we zijn. Het kwantificeert onze sociale status. Ik ben in 550 Google+-kringen, heb 393 Facebook-vrienden en 163 Twitter-volgers. Is dit goed? Dat is een vraag voor de borrel; op dit moment is het slechts een feit, heeft het een effect en met dat effect moeten we wat. Wij, als individu, wij, als bedrijven en wij als religieuze instanties. De sociale media zorgen dat het weer over mensen gaat, een positief effect in tijden van individualisering.

“Sociale media heeft onze wereld veranderd,” schijf ik op mijn blog. Oude vormen van communicatie raken ondergesneeuwd. Als je mensen wil bereiken, kun je niet om sociale media heen. Religieuze instanties willen mensen bereiken en kunnen dus niet om sociale media heen. Ze hebben ze hard nodig.

ReligiewetenschapperDat is niets nieuws. Wat wat mij betreft wél nieuw is, is dat de sociale media juist de boodschap van de religieuze instituties ook heel hard nodig hebben. Een boodschap van rust en bezinning. Online retraites en ongemakkelijke vragen. Religie kan door sociale media in te zetten een belangrijke morele rol spelen. Dat is pas beeldvorming.

Dank u wel!

Gepubliceerd in Filosofie, Religie, Sociale Media | Getagged , , , , , , , | Laat een reactie achter

Karen Armstrong spreekt op New Connections Day in Utrecht

door gauwain Geplaatst op april 15, 2013

Karen-Armstrong-spreektNiet iedereen is het met me eens, maar ik vind de Dom in Utrecht een geweldig mooie kerk. Ze heeft iets bijzonders. Wat dat precies is, kan ik niet uitleggen. Ik denk dat het iets te maken heeft met haar gedenkwaardige geschiedenis. Op 11 april was ze nog groots in het nieuws: 300 jaar Vrede van Utrecht, reden genoeg om de toren vol in het licht te zetten. Driehonderd jaar geleden met honderden kaarsen, nu met een gloednieuw lichtspektakel. Afgelopen vrijdag organiseerde New Dutch Connections samen met een aantal partners de New Connections Day in de Dom. Een van de vele evenementen in het kader van 300 jaar Vrede van Utrecht, maar wel een bijzondere: bestseller auteur Karen Armstrong sprak er!

Leer verder op Nieuwwij.nl

Gepubliceerd in Categorieloos | Laat een reactie achter

Wie bepaalt wat jij te zien krijgt? Over zoekbubbels en algoritmes

door gauwain Geplaatst op april 8, 2013

Je loopt een bibliotheek binnen, en je wilt een prikkelend boek lenen. Het is zo’n oude bibliotheek, niet al te groot en de boeken zijn goed op thema gesorteerd. Je komt het vak binnen met de boeken over het thema waar je deze week over wilt lezen en zoekt.

zoekbubbelsMaar hier staan geen prikkelende boeken. Hier staan wel goede boeken, maar je kent ze al of je deelt de mening van de schrijver. Daar was je niet naar op zoek: Er staat hier niets wat op enige manier op spanning staat met wat je gelooft of vindt.

Realistisch? Er is natuurlijk geen bibliotheekrobot die als je binnenkomt snel alle boeken weghaalt die op gespannen voet staan met jouw mening.

Toch is deze praktijk op het internet met de dag gangbaarder.

Een Ted-talk van Eli Pariser over zoekbubbels

In een Ted-talk vertelt Eli Pariser ons dat, zelfs als je niet bent ingelogd er 57 signalen zijn die je zoekresultaten beïnvloeden. Zo ontstaan zoekbubbels, plaatsen die wel en niet toegankelijk zijn met zoektermen. Probeer het maar eens: bel twee vrienden en vraag hen iets algemeens te googlen, en laat ze je – net als Eli Pariser – een screenshot van hun resultaten sturen. Zoek de verschillen.

57 signalen waar je weinig tot geen invloed over hebt bepalen in grote mate je zoekresultaten als je niet bent ingelogd. Maar Facebook en Yahoo-nieuws doen het ook, bijna ieder groot medium. Ze moeten wel, er is zo’n informatie-overschot: de enige manier om de informatiestromen hanteerbaar te houden is door ze te filteren.

Zijn zoekbubbels nieuw? Nee, natuurlijk niet. In feite doen kranten en andere nieuwsmedia hetzelfde, al eeuwen. Maar dan met de hand, ondersteund door een protocol. En niet op het individu afgestemd.

Hun taak wordt nu in feite overgenomen door algoritmes, ingewikkelde computerformules die het kloppend hart van de informatica zijn. Je stopt er een zoekopdracht in, en er komen zoekresultaten uit bijvoorbeeld.

Dat die zoekresultaten aan mijn persoon worden aangepast vind ik prettig, dat maakt Google bruikbaar. Het zorgt er voor dat als ik [LaTeX colours] google, ik iets krijg over hoe ik kleuren kan gebruiken in een tekstverwerker, in plaats van linkjes naar de plaatselijke verfspecialist of plaatjes van dames in spannende pakjes. En dat de reclames op mij worden aangepast vind ik ook prettig.

Het punt is dat ik die dienst die de algoritmes leveren uit wil kunnen zetten. Ik wil een Google Vanilla-knop zeg maar, gewoon de kale, haast onbruikbare basis, zonder zoekbubbels. Ik zou het niet vaak gebruiken, maar ik wil het wel kunnen, als een soort van controle.

Algoritmes, robots en andere vormen van de automatisering zijn het heden en de toekomst. Ik zou niet willen leven in een wereld waarin ze niet bestaan. Maar voor we in een dystopische sciencefictionfilm terecht komen waarin bibliotheekrobots snel een fors deel van de bibliotheek leegplukken als je binnenkomt, wil ik wel de controle houden over mijn robot-vrienden.

Gepubliceerd in Filosofie, Sociale Media | Getagged , , , | Laat een reactie achter

Wetenschap en geloof

door gauwain Geplaatst op maart 18, 2013

Af en toe kom je van die juweeltjes tegen op het internet. Wim bracht deze blogpost onder mijn aandacht: een flow-chart over het verschil tussen wetenschap en geloof. De tekst en het plaatje vullen elkaar niet heel geweldig aan, maar het gaat me even om het plaatje.

Wetenschap en geloof flowchart. Een flow-chart die de ontwikkeling van een idee beschrijft vanuit de wetenschap en het geloof.

In de wetenschap maakt men, volgens de flow-chart, gebruik van feedback-loops, waarin een idee een aantal stappen eerder wordt teruggevoerd en zo een cyclische (en  hermeneutische) ontwikkeling kan tot stand  brengt. Religieuze ideeën zijn rechtlijnig en eindig, aldus de maker van deze afbeelding.

Ook de wetenschappelijke kant van de flow-chart is niet echt sterk. Het gaat uit van ‘het hebben van een idee’ in plaats van het doen van een waarneming.

Blijkbaar is het een idee als het niet wordt ondersteund door uitkomsten van experimenten, een slecht idee en leidt dat tot een nieuw idee. De tweede feedback-loop is een poging om het falsificatiebeginsel in de flow-chart te leggen en de ‘Revolutie!’ is een paradigmaverschuiving.

We kunnen lang bij deze kant van de flow chart blijven hangen, maar laten we kijken naar de tweede. Het korte, rechte lijntje. Je krijgt een idee, besluit alle bewijs tegen dat idee naast je neer te leggen en het voor eeuwig vast te houden. Dat is geloven blijkbaar, wist je dat al?

Goed, het is makkelijk scoren door te zeggen dat dit een enorme stroman-drogrede is, maar het verwijst naar iets fundamentelers. Daarom wijd ik er deze blogpost aan. Blijkbaar is het een gebruik om wetenschap en geloof als twee concurrenten te zien als het op waarheidsvinding aankomt. Alsof de wetenschap óf het geloof de waarheid in pacht heeft, maar noodzakelijk niet allebei. En omdat de wetenschap telkens wordt getest en getoetst en klinkklare resultaten oplevert moet geloof wel onzin zijn toch?

Maar wat bereiken we hier mee? Zien we niet in dat geloof net zo veel te zeggen heeft over de wetenschappelijke werkelijkheid, als de wetenschap over de religieuze? Waarom kunnen beide niet als verschillende paradigmata naast elkaar staan? Zoals een van mijn meest inspirerende docenten, prof. dr. Toine van den Hoogen het ooit zei: “Je hebt ze toch nooit tegelijk nodig.”

Ja, tenzij je dus in een debat gelokt wordt door een flow-chart als deze. Maar laten we wetenschap de vooruitgang laten verbeteren, en geloof de diepgang. Dan komt het toch wel goed met de wereld?

Gepubliceerd in Filosofie, Religie | 5 Reacties

Kijk! Een dankbetuiging over de Leo Polak Scriptieprijs

door gauwain Geplaatst op januari 30, 2013

Hieronder staat het transcript van het praatje dat ik gisteren op de Universiteit voor Humanistiek mocht houden toen ik de tweede prijs van de Leo Polak Scriptieprijs in ontvangst mocht nemen.

quotation-marksSamen met Frank Bosman en Bas Soetermans ben ik druk  het schrijven aan een kritisch artikel naar aanleiding van de acceptatiepolicy van Apple over applicaties in de App-store. End Game: Syria – een spel dat spelers de mogelijkheid biedt om de invloed van verschillende oplossingen in het conflict in Syrië te onderzoeken – is door Apple geweigerd. In hun policy staat lekkerlijk: “If you want to criticise religion, write a book”!

Muziek en films worden niet ‘gecureerd’, applicaties wel. Games zijn niet geschikt voor kritiek. Games kunnen je niets leren. Daar ben ik het in de sterkst mogelijke bewoordingen mee oneens.

Maar mijn scriptie ging toch over film? Ja. Het artikel en mijn scriptie zijn verwant, beide proberen ze te laten zien dat een medium, game of film, een invloed kan hebben op mensen.

Ik moet een jaar of 14 zijn geweest toen ik Princess Mononoke/Monoke-hime zag (Hayao Myazaki, 1997). Een film waarin een ter dood veroordeelde prins (Billy Crudup/Yôji Matsuda) op zoek gaat naar de achtergrond van zijn vloek. Hij komt midden in een conflict tussen mens en natuur. Deze film toonde mij voor het eerst een narratief waarin de twee kanten van het conflict niet zwart of wit waren, maar laten we zeggen ‘twee tinten grijs’. Dit heeft mij veranderd, het heeft mijn wereldbeeld genuanceerd en me een les geleerd waar ik elke dag nog wat aan heb: in een conflict hebben beide kanten een verhaal.

Ik vroeg me af of ik de enige was met zo’n verhaal en besloot om mijn masterscriptie te schrijven over een onderwerp waarin ik mijn drie passies kon verenigen: religie, jongeren en film. Kijk! Een zoektocht naar de invloed van film op jongeren is een onderzoek naar hoe jongeren veranderen door het zien van een film. Ik heb het maar gewoon aan de experts gevraagd, de jongeren zelf: “Is er een film die indruk op je gemaakt heeft? Wat heb je daaruit meegenomen? Denk je nog wel eens aan die film terug?”

Het wetenschappelijk harnas voor mijn onderzoek kwam van Barbara Soren met haar artikel: Museum experiences that change visitors (2009) waarin zij 10 triggers uitwerkt die in een museum tentoonstelling tot verandering kunnen zorgen.

Het resultaat uit interviews met bijna 50 respondenten is een zestal verhalen over opgroeien, emotie en angst. Ik mijn dus in eerste instantie mijn respondenten (en mijn gatekeepers!) diep dankbaar voor het vertrouwen dat ze in me stelde en voor de verhalen die ze met me deelde.

Hier wil ik kort het verhaal vertellen van ‘Karin’. [Sla deze alinea even over als je spoilers wil vermijden] ‘Karin’ gaf haar verhaal niet zomaar prijs. Het zat een beetje verstopt de regels, maar is een van de bijzonderste transformatieverhalen die ik ben tegengekomen. Karin zag Brothers (Jim Sheridan 2009), een verhaal over een kaptein Sam Cahill (Tobey McGuire) die wordt uigezonden naar Afghanistan en door de Taliban gevangen wordt genomen. Hij wordt vermist, en zijn ontspoorde broer Tommy (Jake Gyllenhaal) neemt zijn taken in het gezin op zich. Als Sam wordt gered en naar huis terugkeert is niets meer hetzelfde. Karin vertelde dat de film haar deed denken aan haar eigen situatie, haar vader was uitgezonden geweest naar Afghanistan en toen hij terugkwam was niets meer hetzelfde. Brother stelde Karin in staat om het verhaal van haar vader door andere over te zien en zijn gedrag te snappen. Hierdoor heeft de film een diepe indruk gemaakt.

Opvallend genoeg voldeed dit verhaal niet aan de eisen die ik, namens Barbara Soren, aan transformatie stelde en heeft het het niet tot het laatste hoofdstuk gered. Maar wel denk ik dat het precies weergeeft waar ik in mijn scriptie heeft opgeleverd: Ja, jongeren veranderen door film, ze onderzoeken nieuwe concepten die bijdragen aan hun volwassenwording. Maar film op zich is maar zelden voldoende. In een transformatieverhaal fungeert een film altijd in een context, maar een film kan binnen die context heel goed de motor zijn die die transformatie drijft. Mocht u mijn scriptie willen lezen, kunt u hem downloaden op gauwain.nl/kijk.

Terug naar het nu: Of het nu games zijn, of films, ik meen dat we in veel gevallen te conservatief denken over media: “Films zijn hobby!” Niet alleen documentaires en boeken kunnen mensen veranderen, maar het speels onderzoeken van nieuwe concepten door een al dan niet interactief audio-visueel narratief, herbergt een kracht die we nog niet voldoende begrijpen. Ik ben dan ook de UvH diep dankbaar voor het serieus nemen van het onderwerp en de tweede prijs van de Leo Polak Scriptieprijs die ik vandaag mag ontvangen. Ik hoop dat dit er op een dag aan bij mag dragen dat ik ergens een promotietraject mag starten dat voortbouwt op de conclusies van mijn scriptie.

right-quotation-mark

Ten slotte wil ik nog mijn dankbaarheid uitspreken aan Renske Houweling  voor de morele en redactionele ondersteuning en bovenal Peter Nissen voor de inspirerende begeleiding en de zeer plezierige samenwerking.

Op de toekomst! Dank u wel.

Gepubliceerd in Film, Religie | Laat een reactie achter

Kijk! Een infographic

door gauwain Geplaatst op januari 17, 2013

Vlak nadat gisteren bekend werd dat ik de tweede prijs in de Leo Polak Scriptieprijs heb gewonnen, ben ik aan de slag gegaan om een infographic van mijn scriptie te maken.

Infographic_Eng_v1.0.4Ik zit nog een beetje op een wolk eigenlijk. Mijn website is gisteren druk bezocht en een fors aantal mensen heeft mijn scriptie gedownload. Wil je dat ook? Kijk van even op mijn post van gisteren. Of heb je liever een infographic?

Veel mensen hebben niet de tijd om mijn hele scriptie te lezen. Als je toch een idee wil hebben waar het over gaat, klik dan op de infographic hiernaast. Ik probeer in een aantal plaatjes uit de doeken te doen wat ik zoal ben tegengekomen in mijn zoektocht naar transformatie van jongeren door film. Ik laat het plaatje even voor zich spreken.

Wil je dit plaatje ergens plaatsen? Natuurlijk is dat met bronvermelding geen probleem! Ik zou graag even horen waar je het neerzet. Dit is de eerste keer dat ik een infographic maak. Heb je tips of ideeën, hoor ik dat graag.

Gepubliceerd in Religie | Laat een reactie achter

Kijk! Een prijs!

door gauwain Geplaatst op januari 16, 2013

Mijn scriptie Kijk!, over de invloed van films op jongeren gaat over de vraag of jongeren kunnen transformeren door het zien van een film, is bekroond met de tweede prijs van de Leo Polak Scriptieprijs. In mijn scriptie probeer ik de vraag te beantwoorden via een theorie van Barbara Soren, een Canadese museumwetenschapper, die de oorsprong van deze transformatie legt in tien triggers. Op 29 januari 2013 mag ik de prijs in ontvangst nemen op de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht.
Kijk! Een zoektocht naar transformatie van jongeren door films.
Veranderen jongeren door het zien van films? Het is lastig daar een uitspraak over te doen: jongeren veranderen dagelijks. Dat is een zeer interessant en grillig proces. In mijn scriptie probeer ik erachter te komen welke rol film daarin heeft. Dat doe ik met de theorie van Barbara Soren, die verandering heeft onderzocht door museumtentoonstellingen. Ik meen dat haar theorie ook werkt in de context van films.
Om er echt achter te komen of jongeren veranderen door film, moet je ze het gewoon vragen. Voor mijn scriptie heb ik een vijftigtal jongeren geïnterviewd en aan hen gevraagd door welke films zij beïnvloed zijn en op welke manier. Het resultaat is een aantal zeer persoonlijke verhalen over opgroeien, emotie en angst. In alle gevallen speelt de film een rol binnen een context van het dagelijks leven en staat de verandering niet op zich.
Om de wetenschappelijke relevantie te verantwoorden is naast de transformatietheorie een drietal andere theorieën op de transformatieverhalen toegepast. Het resultaat is is Kijk! Een zoektocht naar transformatie van jongeren door films. De scriptie is bekroond met de tweede prijs van de Leo Polak Scriptieprijs. Wil je de scriptie lezen? Download haar dan hier of bekijk de infographic.

Kijk! Ik ben dankbaar.

Ik ben trots op het resultaat. Ik ben blij met de mooie beoordeling van de scriptie (8,5), ik ben trots op het feit dat ik hierdoor cum laude kon afstuderen, maar ik ben ook trots op de inhoud. Het is écht mijn werk: Mijn eerste echte onderzoek. Het was hard werken, maar ik heb er enorm veel van geleerd. Ik had dit echter niet kunnen doen zonder een viertal mensen. Allereerst ben ik Peter Nissen, mijn scriptiebegeleider diep dankbaar voor zijn feedback en hulp in het proces. Ik heb me altijd gewaardeerd gevoeld in wat ik kon en nooit hulpeloos over wat ik moest leren. Peter, ik hoop dat we in de toekomst nog veel van dit soort avonturen mogen beleven! Ik ben mijn vriendin, Renske, diep dankbaar voor de vele uren tekstcorrectie en de morele ondersteuning van het proces; ik denk niet dat ik je ooit genoeg kan bedanken voor je hulp. En ik ben mijn gatekeepers, Wim en Esther, dankbaar voor het mogelijk maken van de interviews. Jullie hadden de sleutel tot het resultaat, en ik ben zeer dankbaar dat dankzij jullie de jongeren mee wilden doen aan het onderzoek.

Kijk! Naar de toekomst.

En nu? Deze prijs is hopelijk het begin! Films vertellen een verhaal. Ik hoop dat deze scriptie een klein steentje heeft kunnen bijdragen aan het serieus nemen van dit medium. Film is zoveel meer dan een hobby, het is een raam naar de werkelijkheid. Film zegt van alles over wie wij zijn en wat wij denken. Ik ben druk bezig een promotieplek te bemachtigen waarin ik dit onderzoek kan voortzetten en waarin ik de conclusies van deze scriptie kan gebruiken als startpunt om de vraag te beantwoorden welke rol film speelt in het huidige, zo sterk veranderde religieuze landschap. Deze prijs kan daar alleen maar bij helpen. En daarom ben ik ook de UvH diep dankbaar.
Mijn scriptie Kijk!, over de invloed van films op jongeren gaat over de vraag of jongeren kunnen transformeren door het zien van een film. Ik probeer die vraag te beantwoorden via een theorie van Barbara Soren, een Canadese museumwetenschapper, die de oorsprong van deze transformatie legt in tien triggers. Natuurlijk worden de uitkomsten grondig getrianguleerd.

Gepubliceerd in Religie | 6 Reacties

Inspiratie: Fragmenten van bezieling

door gauwain Geplaatst op december 28, 2012

Alone looking at the mountain

The birds have vanished down the sky.
Now the last cloud drains away.
We sit together, the mountain and I,
until only the mountain remains.

-Li Bau

Wat is je bron van inspiratie?

Speling_klein

Wat een moeilijke vraag! Wat een mooie vraag! Als je iemand echt wil leren kennen, moet je hem vragen wat hem inspireert. De redactie van het spirituel tijdschrift Speling wilde mij graag echt leren kennen en vroeg me een artikel te schrijven over wat me inspireert. Het was maar een kort artikeltje, maar die 1180 woorden hielden me ruim 10 uur bezig. Vanmorgen lag het tijdschrift in de brievenbus.

Ik zou het wel even in elkaar draaien, dacht ik. Het was maar een klein artikeltje, dacht ik. Maar het schrijven van een lang artikel duurt kort en het schrijven van een kort artikel duurt lang. Er moest zoveel inspiratie in drie kantjes worden gepropt. In Brazilië wist ik al dat ik iets wilde doen met het gedicht van Li Bau. En iets met films, natuurlijk.

Het herbezoeken van zo’n gedicht, maakt nogal wat los. Ik kende alleen de laatste drie regels, ik dacht dat de dichter Li Po genoemd werd en dat dat een pseudonym was van een medewerker van Firaxis, de maker van Sid Meier’s Alpha Centauri, waar ik het gedicht ooit in vond. Niets was minder waar. Li Po is een andere transliteratie van Li Bau. Li Bau is één van de grootste Chinese dichters. Het gedicht bleek twee regels meer te hebben, en een veel verklarende titel.

Mijn verhouding tot het gedicht is veranderd. Ik schrijf in het artikel dat het een stukje mystiek en intimiteit verloor, maar de toevoeging van de eerste twee regels maakte het groter, alomvattender. Uiteindelijk, door te reflecteren op het gedicht, en het in verband te brengen met waar ik zo van houd in film, de epische strijd van de held die aan het eind voor niets bleek te zijn, besefte ik pas de werkelijke meesterlijkheid van het gedicht.

Door bewust na te denken over wat je inspireert, door daar over te praten leer je elkaar op een andere, hele mooie manier kennen. In het artikel in het decembernummer van Speling geef ik vast een voorzetje. Maar eigenlijk ben ik vooral benieuwd naar wat jou inspireert!

Mocht je het nummer willen bestellen kan dat. 

Gepubliceerd in Religie | Laat een reactie achter

Voor een dag het klooster in

door gauwain Geplaatst op december 17, 2012

Bruggenbouwers.com organiseerde het evenement `Komt een vreemde in het klooster’. Tien mensen, meer of minder bekend met de tradities van het dominicaanse monastieke leven kwamen een etmaal naar het Dominicanenklooster in Huissen om kennis te maken met de orde. We hadden zo allemaal onze eigen redenen om de Dominicanen te leren kennen.

Klooster in Huissen
Afbeelding gebruikt met toestemming Kloosterhuissen.nl. Alle rechten voorbehouden.

Blijkbaar zijn de dominicanen een orde die zich er prettig bij voelt om een gedeelte van hun klooster te gebruiken als bezinningscentrum. Blijkbaar voelen ze zich comfortabel bij het inrichten van een multireligieuze gebedsruimte, bewust geschikt gemaakt voor islamitisch gebed. Dat zegt wat!

We maakten kennis met een dominicanes en twee dominicanen. Ze vertelden ons hoe ze bij de dominicanen terecht zijn gekomen en wat ze allemaal doen. In deze gesprekken maakten we kennis met een orde waarin veel ruimte is voor studie en individualiteit. Een orde die midden in de maatschappij staat en het geloof wil vertalen naar de taal van de tijd. Een orde waarin een spanning wordt opgezocht tussen de leer en de maatschappij.

De oprichter Dominicus stuurde leden van zijn orde naar universiteitssteden, om dicht bij het onderwijs te zijn. Het studieuze leven hebben ze nog niet verlaten. Er werd ons verteld dat een dominicaan vier uur per dag behoort te studeren.

Een monastiek leven is een leven waarin er voor je wordt gezorgd, waarin je je geen zorgen hoeft te maken over geld en allerlei andere kleine zaken, terwijl er veel ruimte is voor contemplatie en studie. Het is een veilig leven waarin je je bij je medebroeders geborgen kunt weten en nooit eenzaam hoeft te zijn. En het is een levensstijl die bijna is uitgestorven.

Op papier is het een het levensstijl die mensen enorm zou moeten aanspreken. In de praktijk verbindt bijna niemand zich er aan. Waarom niet?

Gepubliceerd in Religie | Getagged , , | Laat een reactie achter

Equilibrium als religiekritiek

door gauwain Geplaatst op november 26, 2012

Je zou zomaar kunnen missen dat Equilibrium (Wimmer, 2002) religiekritiek is. Ik werk mee aan een onderzoek naar Stijlen van Religiekritiek op de Radboud Universiteit. Mijn deel gaat over de rol van Sociale Media daarin. Het had net zo goed over Equilibrium kunnen gaan.

Er zitten een paar weggevertjes in. De staat heet Tetragrammaton (de naam voor de afkorting JHWH), de Grote Leider wordt aangesproken met Vader en de sterke hand van het regime worden clerics genoemd (clerus of geestelijken, helaas vertaald met executeur). De film is losjes gebaseerd op de bekende uitspraak van Einstein: “I do not know how the Third World War will be fought, but I can tell you what they will use in the Fourth — rocks!” en speelt na die Derde Wereldoorlog, in een post-apocalyptische toekomst. De Staat heeft, om nog meer van zulk leed te voorkomen, alle emoties en alles wat die emoties zou kunnen oproepen uitgebannen. Want emoties zorgen voor woede, woede zorgt voor haat en haat leidt onherroepelijk tot oorlog. Het onderdrukken van de ‘goede’ emoties is de ‘hoge prijs’ die betaald moet worden voor vrede.

Het volk is verplicht, voor hun eigen bestwil natuurlijk, en het voorkomen van oorlog een onderdrukker, Prozium II, te gebruiken. Het naleven van die regels wordt afgedwongen door clerics. Als ze je pakken, word je zonder proces geexecuteerd. Het zou geen Hollywoodfilm zijn als je niet in de eerste minuten het einde kent, maar daar zal ik niet over uitwijden.

Religiekritiek

Gezien vanuit de naamgeving moet het Tetragrammaton een religieuze authoriteit uitbeelden. De autoriteit wil onze emoties onderdrukken en zegt dat het gaat om een groot maar noodzakelijk offer voor onze veiligheid. Dat de staat zo wel heel makkelijk bestuurbaar wordt is een bijkomstigheid, natuurlijk. Het argument is dat emoties zo gevaarlijk zijn dat ze onherroepelijk tot oorlog leiden. Hier zit nogal een negatief religiebeeld achter: alsof religie je vraagt je emoties in te dammen omdat emotionele uitspattingen gevaarlijk kunnen zijn. Ik zie in de film een beeld van een religie die ons reduceert tot een verzameling arbeiders die gelaten de wil van de Vader volgt. Ik hoor de regisseur betogen dat we ons daaraan moeten vrijvechten en, ook al is het soms gevaarlijk, de kracht van ons emotionele leven moeten omarmen. Omdat emoties het Goede zijn dat uiteindelijk altijd overwint.

Ander einde

Ik had moeite met deze boodschap. Voor mij is religie een bron van inspiratie en hoop voor veel mensen. Voor zit het ‘kwaad’ in de mens, niet in de religie. Soms wordt religie ingezet als argument van die kwade wil van mensen. Als ik regisseur was geweest, zou ik de film echter een heel ander einde geven. Als de hoofdpersoon, die voor het eerst in zijn leven emoties ervaart, iemand verliest die hem dierbaar is, zet dat hem in de film juist aan om terug te vechten. Ik zou er voor hebben gekozen om hem naar huis te laten gaan, en hem daar direct een shot Prozium II laten nemen.

Gepubliceerd in Film, Religie | Laat een reactie achter